اختلال خواب:دکتر یوسقی
بروز مشکل برای خوابیدن، بیشتر به دنبال بروز فشارهای عصبی و نگرانی های شدید به وجود می آید. دیگر عواملی که این عارضه را به دنبال دارند شامل بیماری های فیزیکی که دردهای شدید را به همراه دارند، سر و صداهای محیط، کافئین، الکل، عوارض ناشی از مصرف برخی داروها، افسردگی و شیفت های کاری شبانه می شود. اگر افراد در طول روز فعالیت بدنی شدیدی انجام دهند و بسیار خسته شوند، این روند می تواند آنها را با مشکلات عدیده ای مواجه نماید و به هنگام شب و خوابیدن آنها را با مشکل مواجه می کند.
بهترین روش برای خوابیدن
اگر شما هم از بی خوابی رنج می برید سعی کنید هنگام شب به موقع به رختخواب بروید و مثل سایرین، هنگام صبح از خواب بیدار شوید. توجه داشته باشید برای آنکه این اختلال در شما از بین برود نباید وقتی که در رختخواب هستید تلویزیون تماشا کنید، مطمئن شوید که محل خواب شما راحت است و اتاقی که در آن به سر می برید کاملاً تاریک شده است.
شما باید از مصرف محرک هایی که می تواند بی خوابی را در شما به دنبال داشته باشد خودداری کنید. این محرک ها می توانند شامل کافئین، نیکوتین و الکل شوند. افزایش میزان نرمش در طول روز، نوشیدن شیر گرم پیش از رفتن به رختخواب، و مصرف گیاهانی نظیر سنبل الطیب و بابونه می تواند به افراد کمک کند تا هنگام شب آسان تر به خواب بروند.
توجه داشته باشید، اگر می خواهید بی خوابی و عوارض ناشی از آن در شما از بین برود باید عوامل مشکل ساز را هرچه سریع تر از خود دور کنید. برای مثال، سعی کنید عوامل استرس زا را از خود دور کنید و در آرامش کامل به سر ببرید، همچنین مطمئن شوید که محل خوابتان کاملا راحت است و مشکلی در آن وجود ندارد. قرص های خواب می توانند در کوتاه مدت مورد استفاده قرار گیرند و به صورت موقت عارضه کم خوابی را در شما درمان کنند.
طراحی اتاق خواب
نوع ساخت یک اتاق خواب و نحوه قرار گرفتن آن در ساختمان می تواند در چیدمان وسایل و همچنین در نحوه خواب افراد تأثیر مستقیم برجای بگذارد. قرار گرفتن تختخواب در یک اتاق خواب، مهمترین مسئله ای است که باید به آن توجه داشت. به کاربردن اشیاء و لوازم اضافی در یک اتاق خواب می تواند تأثیرات منفی بر جای بگذارد.در چیدمان اتاق های این چنینی باید موارد زیر را همواره به خاطر سپرد:
-تخت های دو طبقه می تواند فضای کمتری را اشغال کند، در این موارد تختخواب باید در گوشه اتاق قرار بگیرد. تختخواب های دوطبقه باید در جایی باشند که فرد برای رفت و آمد و رفتن به طبقه دوم مشکل نداشته باشد.
سوکت تلفن یا برق می تواند در نحوه قرار گرفتن تختخواب در اتاق مؤثر باشد. افراد معمولا سعی می کنند تخت خود را در گوشه ای از اتاق قرار دهند که تلفن به آن نزدیک باشد و یا به آسانی بتوانند تلویزیون تماشا کنند. اما اگر در تنظیم محل تلفن و تختخواب دچار اشکال شدید، تهیه یک سیم تلفن بلند، می تواند کمک مؤثری باشد.
- جایی که در اتاق در آن محل واقع شده تأثیر مهمی در مکان قرار گرفتن تختخواب بر جای خواهد گذاشت.
شاید این موارد از دید افراد اهمیت چندانی نداشته باشد، اما باید توجه داشت که تمامی مسائل یاد شده می توانند خوابی راحت یا بی خوابی را در پی داشته باشند و به همین خاطر همواره این قبیل مسائل مهم به حساب می آیند.
دید خواب خوب، چه از لحاظ كیفیت و چه از نظر كمیت برای سالم زیستن با اهمیت است . متأسفانه آمار دقیقی از اختلالات خواب در كشورمان موجود نیست ولی از نظر شیوعِ این اختلالات ، ذكر همین نكته كافی است كه در ایالات متحده بیش از یكصد میلیون نفر در سنین مختلف به طور معمول از خواب شبانه ی مطلوب محروم اند.خواب خوب بر سلامت ذهنی و جسمی انسان بسیار مؤثر است. فردی كه به صورت طولانی مدت از كمبود خواب (Insomnia) رنج می برد، ممكن است به بعضی از مشكلات روانی دچار شده و به مراقبت های بیشتری نیاز پیدا كند. خواب نه تنها بر سلامت جسمی و روحی انسان تأثیر می گذارد بلكه متقابلاً از شرایط جسمی و روحی انسان و عوامل محیطی تأثیر می پذیرد. بعضی از عوامل انسانی و محیطی كه بر خواب تأثیر می گذارند، عبارت اند از:
۱. كهنسالی ۲. عوامل روانی ۳. عادات و شیوه زندگی ۴. تغییرات متوالی و نامنظم ساعات خواب ۵. عوامل محیطی ۶. عوامل جسمانی ۷. داروهاآشنایی با بعضی از اختلالات شایع خواب
خـُرخـُر(Snoring)خرخر معمولاً هنگامی شنیده می شود كه بافت نرم حلق به هنگام تنفس حین خواب، دچار ارتعاش گردد. معمولاً در چنین افرادی ، انسداد نسبی راه هوایی ثانویه ، چاقی، آسیب یا ساختار نامناسب حلق وجود دارد. هنگامی كه انسان می خوابد عضلات حلق شل می شود و انسداد راه هوا ، بیشتر می گردد.
خرخر نه تنها باعث مزاحمت برای فرد دیگری كه در همان اتاق خوابیده ، می شود بلكه ناآگاهانه سبب بیدار شدن مكرر خود فرد می گردد كه ممكن است به صدها بار در طول یك شب برسد. نتیجه ی آن ، خواب آلودگی روزانه و اشكال در تمركز فكر است. زمانی كه خرخر با "آپنه خواب" (توقف تنفس حین خواب) توأم باشد، خطر آن جدی تر از زمانی است كه به تنهایی وجود داشته باشد. اگر شما علاوه بر خرخر از خستگی روزانه، خواب آلودگی روزانه ، فشار خون بالا و بیماری قلبی - عروقی رنج می برید. حتماً باید به پزشك مراجعه كنید و در صورت وجود آپنه خواب تحت درمان مناسب قرار گیرید، زیرا عدم تشخیص و درمان به موقع و مناسب ، این بیماری می تواند سلامت و حتی زندگی شما را به مخاطره اندازد.
خوشبختانه امروزه برای درمان خرخر ، روش های جراحی و غیر جراحی متعددی وجود دارد كه با توجه به صلاحدید پزشكتان می توانید از این روشهای درمانی بهره ببرید.
آپنه خواب Sleep Apnea"" ( توقف تنفس حین خواب )
آپنه خواب حالت خطرناكی است كه به صورت توقف تنفس حین خواب روی می دهد .
دو نوع آپنه خواب وجود دارد: آپنه انسدادی و آپنه مركزی. آپنه مركزی كه شیوع كمتری دارد هنگامی رخ می دهد كه مغز نمی تواند فرمان لازم برای حركت عضلات تنفسی و شروع دم را بدهد. آپنه انسدادی كه بسیار شایع تر است هنگامی رخ می دهد كه به رغم تلاش فرد و عضلات تنفسی اش برای تنفس، هوا به داخل یا خارج از بینی و دهان وی جریان پیدا نكند. هر چند خرخر همیشه با آپنه خواب همراه نیست ولی تقریباً همیشه آپنه خواب با خرخر در فواصل بین دو حمله آپنه همراه است. ممكن است در هر ساعت ۲۰ تا ۳۰ حمله آپنه اتفاق بیفتد. بیمار ممكن است از احساس خفگی حین خواب، سردرد صبحگاهی و خواب آلودگی و گیجی روزانه شكایت داشته باشد. تشخیص و درمان آپنه خواب بسیار مهم است ؛ زیرا این مشكل می تواند منجر به افزایش فشار خون، سكته قلبی و مغزی و نارسایی قلب و ریه گردد. آپنه معمولاً هنگامی رخ می دهد كه راه هوای نسبتاً بسته حلق ، با شل شدن عضلات در حین خواب كاملاً مسدود گردد و به رغم وجود تلاش برای تنفس، تبادل هوا از ریه به بیرون صورت نگیرد. عدم ورود و خروج هوا از ریه سبب بالا رفتن سطح دی اكسید كربن خون و پایین آمدن سطح اكسیژن خون می گردد. این تغییرات باعث بیدار شدن فرد می گردد. با بیداری بیمار، شلی عضلات حلق وی كم شده و راه هوایی مجدداً باز می شود و هوا جریان می یابد. این بیدار شدن های مكرر هر چند باعث تداوم تنفس می شود ولی سبب می گردد كه بیمار خواب عمیق نداشته باشد. به عبارتی به محض این كه خواب بیمار به سمت عمیق شدن پیش می رود با یك حمله آپنه ، بیمار بیدار می شود. ممكن است فرد مبتلا به "آپنه خواب" متوجه هیچ یك از وقایع حین خواب خود نگردد. معمولاً بیمار از حملات توقف تنفس خود و بیدار شدن های مكرر بی اطلاع است اما از سردرد صبحگاهی، احساس عدم رضایت از خواب و خواب آلودگی روزانه شكایت دارد. ممكن است بیمار قادر نباشد روی موضوعات خاص فكر خود را متمركز كند و همچنین در طول روز و حتی حین كا ر مكرراً چرت بزند. آپنه خواب در آزمایشگاه خواب یا دستگاه پلی سومنوگرام تشخیص داده می شود و برحسب شدت و علت آن تحت درمان های مختلف جراحی و غیر جراحی قرار می گیرد.خواب ناكافی (Insomnia)
خواب ناكافی به معنای كمبود خواب از نظر كمی و یا كیفی است كه می تواند با یك یا چند حالت زیر مرتبط باشد.
۱. مشكل در به خواب رفتن
۲ بیدار شدن های مكرر در طی شب و مشكل به خواب رفتن مجدد
۳. بیدار شدن در صبح خیلی زود
۴. خوابی كه سبب شادابی و سرحالی نگردد.
خواب ناكافی با تعداد ساعاتی كه یك فرد می خوابد یا زمانی كه طول می كشد تا به خواب برود تعریف نمی شود. افراد از نظر نیازشان به خواب و میزان رضایتمندیشان از خواب با هم متفاوتند. خواب ناكافی ممكن است سبب مشكلاتی در طی روز از جمله احساس خستگی، كمبود انرژی، مشكل تمركز حواس و تحریك پذیری گردد.
بعضی شرایط سبب می شود كه افراد بیشتر از خواب ناكافی شكایت داشته باشند از جمله ی آنها می توان به سن بالا، جنس مؤنث و سابقه افسردگی اشاره كرد. اگر شرایط فوق با اضطراب و تنش، بیماری جسمی یا مصرف بعضی از داروها همراه شود احتمال بروز خواب ناكافی بیشتر می شود.
خواب ناكافی علل متعددی می تواند داشته باشد: بیماری های جسمی مثل آرتریت (التهاب مفاصل) ، نارسایی قلبی، آسم، آپنه خواب و پركاری تیروئید و پاركینسون( بیماری است كه با سختی و لرزش عضلات مشخص می شود ) ، بیماری های روحی - روانی مثل افسردگی و اضطراب و عادات نامناسب مثل مصرف قهوه زیاد، مصرف سیگار یا الكل قبل از خواب یا خواب بعد از ظهر بیش از حد.
تشخیص خواب ناكافی با بررسی تاریخچه بیمار و معاینات توسط پزشك داده می شود. درمان این بیماری با بر طرف كردن علل ایجاد كننده آن و اصلاح عادت بیمار میسر است.
پرخوابی
مبتلایان به پرخوابی، در پی هیجانهای شدید دچار گرفتگی ماهیچه میشوند. بسیاری از مبتلایان به پرخوابی، به فلج خواب نیز مبتلا هستند. نوجوانان پسر دچار مراحل پرخوابی طولانی میشوند و پس از بیدار شدن از خواب احساس گرسنگی میکنند. درجه حرارت بدن بیماران پرخواب، پس از بیدار شدن افزایش مییابد و گاهی خلق آنها نیز تغییر خواهد کرد. معمولاً بیماران پرخواب دچار افسردگی هستند.حالتهای پرخوابی از طریق محرکهای دستگاه عصبی مرکزی درمان میشود.
علل مختلفي در فزون خوابي نقش دارند گاهي چند علت دست به دست هم مي دهند و باعث كسالت زياد و پرخوابي مي گردند در ذيل به برخي از اين علل اشاره مي كنيم.
= شكست هاي متوالي (درماندگي آموخته شده): گاهي انسان شكست هاي پي در پي اي را تجربه مي كند كه با اين شكست ها اگر با ديد منفي صرف نگاه شود درذهن از خود انساني مأيوس، نااميد، مي سازد انساني كه همة درهاي موفقيت و پيروزي را به سوي خود بسته مي بيند و تنها راه را فرو رفتن در لاك خود مي بيند (كسالت، پرخواب، شكست)
مجموع تنبلي هاي كوچك تنبلي هاي بزرگ تنبلي هاي كامل (كسالت و پرخوابي)
= بي كاري و عدم فعاليت هاي فيزيكي: انسان هايي كه كارهاي فيزيكي و بدني مناسبي و تحت برنامه اي منظم دارند هيچ گاه تعادل خوابشان به هم نمي خورد چرا كه در چهارچوب كاري آنها بايد از ساعت مخصوص سركار حاضر شوند
= اختلال: فزون خوابي گاهي منعكس كننده حالات مرضي مختلف و در پاره اي از بيماران افسرده به خصوص در نوجوانان و بزرگسالان است
درمان پرخوابي و بي حالي
=) تهيه ليست فوائد خواب متعادل
۲. از مطالعه كردن در رختخواب، دراز كشيدن هنگام مطالعه و ... پرهيز كنيد.
۳ . به محض بيدار شدن سريع از رختخواب جدا شويد و رختخواب خود را كاملاً جمع كنيد.
سعي كنيد رختخواب را در دسترس قرار ندهيد و يا در اطاقي باشيد كه رختخواب نباشد.
۴ . فضاي اتاق زياد گرم نباشد (حتماً هوا در آن جريان داشته باشد)
۵. اتاقي كه شبيه اتاق خواب است براي مطالعه و نشستن انتخاب نكنيد (نور زيادتر، صداي بيشتر از تصاوير با نشاط، منظره ... استفاده كنيد.
۶ . پس از اينكه از خواب بيدار شديد كمي با حالت خواب آلودگي مبارزه كنيد اگرچه در لحظات اول سخت است ۷ .شب ها به هيچ وجه از غذاهاي چرب، سنگين، تند و تيز و پرادويه مصرف نكنيد هضم معده غذا را به سختي انجام مي دهد و در نتيجه درجه حرارت بدن بالا مي رود (بين ميزان آمادگي خواب و درجه حرارت بدن همبستگي مثبت وجود دارد).
=) مشكل سوخت و ساز بدن:
گاهي پرخوابي ناشي از افزايش نيتروژن اورة خون يا بسياري از اختلالات سوخت و ساز ديگر بدن است (سموم) كه با انجام آزمايشات طبي مي توان از صحت و يا عدم صحت و سلامت آن آگاه شويم.
EMAM ALI: Oh man you are always changing every moment of flash of light.Think twice,what have you heard, said and done?if two days of yours are the same you decay.If water stays still it becomes lagoon,that is , lagoon is dead